معنی «هنر» در شاهنامه

شنبه 15 شهریور‌ماه سال 1393


معنی هنر در شاهنامه

هنر در شاهنامه به معنای امروزین نیست در اینجا یک نمونه از معنی آن را می خوانیم:


هنر بهتر از گوهر نامدار / هنرمند را گوهر آید به کار


ترا با هنر گوهر است و خِرَد / روانت همی از تو رامش بَرَد


از داستان «گفتار اندر پادشاهی رستم به توران زمین» این بیت ها از زبان رستم به گودرز است هنگامی که به او تاج و تخت و سرزمین می دهد.


دکتر خالقی مطلق:

در این دو بیت" هنر" به معنی "کاردانی و قابلیت" است و "گوهر" به معنی "نژاد ، اصل و نسب"

"به کار آمدن" یعنی "ضرورت داشتن".

کاردانی از داشتن اصل و نسب برزگ بهتر است. ولی برای شخص کاردان اصل و نسب نیز ضروری است. در شاهنامه غالبا  خرد برتر از هنر و هنر برتر از گوهر بشمار میرود ولی از سوی دیگر آن که دارای گوهر بزرگ است ، غالبا خرد و هنر نیز دارد، مگر در یکی دو مورد استثنا، از جمله بویژه طوس که بنا بر روایت شاهنامه با وجود داشتن گوهر بزرگ از خرد بیگانه و از هنر کم نصیب است.

 خالقی مطلق دفتر نهم صفحه 730